عبد الشكور فلاح

50

زينة القرآن ( آموزش تجويد قرآن ) ( فارسى )

است . اين كلمات عبارت‌اند از : 1 - 3 - كلمهء « فرق » در سورهء شعراء : تفخيم آن به علت مجاورت با حرف استعلاء و ترقيق آن به سبب قرار داشتن راء در بين دو كسرهء اصلى است . ابو عمرو الدّانى هر دو وجه را جايز مىداند ، امّا مىگويد وجه ترقيق ترجيح دارد « 1 » . 2 - 3 - حرف « راء » در « مصر » و « عين القطر » جايز است كه در حال وقف به هردو صورت تفخيم و ترقيق خوانده شوند . امّا ابن الجزرى وجه تفخيم در كلمه « مصر » و وجه ترقيق در كلمهء « القطر » را ترجيح مىدهد « 2 » . دليل تفخيم در اولى ، مفتوح بودن راء در حالت وصل ( مصر ) و علت ترقيق در دومى مكسور بودن راء در حال وصل ( القطر ) مىباشد . 3 - 3 - جايز است راء در كلمه‌هاى يسر ( سورهء فجر ) و نذر ( سورهء قمر ) و اسر ( هر جا كه باشد ) در حال وقف به دو وجه تفخيم و ترقيق خوانده شود . كسانى كه قائل به تفخيم هستند علت آن را عمل به اصل قاعدهء تفخيم راء مىدانند و آنانى كه به ترقيق خوانده‌اند ، به اصل اين كلمات اشاره دارند كه « يسرى - نذرى - اسرى » بوده‌اند و حرف « ياء » در آخر آنها حذف شده است « 3 » . آنچه دربارهء دو وجهى خواندن « راء » در كلمه‌هاى « يسر - اسر و نذر » در وقف بيان شد ، در كلمهء « الجوار » كه سه مورد در قرآن آمده است ، نيز صدق مىكند ؛ زيرا در اصل « الجوارى » ( يعنى با ياء در آخر كلمه ) مىباشد كه در قرآن ياء حذف شده است « 4 » .

--> ( 1 ) - قول عمرو الدّانى به نقل از تجويد جامع ، ص 69 ؛ النشر ، ج 2 ، ص 103 . ( 2 ) - النشر ، ج 2 ، ص 106 . ( 3 ) - همان ، ج 2 ، 101 ؛ تجويد جامع ، ص 69 ؛ احكام قراءة القرآن الكريم ، ص 161 . ( 4 ) - احكام قراءة القرآن الكريم ، ص 161 .